ADM NEDİR?

Başkanlığımız ve İspanya Krallığı işbirliği ile IPA II kapsamında yürütmekte olduğumuz “Ceza Adalet Sisteminde Mağdur Haklarının Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında adli süreçte mağdurlara ve özellikle kırılgan gruplara yönelik onarıcı adalet ve sosyal hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde etkin, sürdürülebilir ve ulaşılabilir bir mağdur destek sistemi kurulması amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda Türkiye’ye özgü bir model kurgulanmış, bu kapsamda pilot iller olarak belirlenen İstanbul Anadolu, İzmir, Adana, Eskişehir, Samsun, Malatya ve Rize illerinde uygulama yapmak üzere Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) kurulmuştur.

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerinin kurulmasıyla birlikte hali hazırda sadece aile, çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde hizmet sunmakta olan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıların mesleki bilgi, beceri ve deneyimleri ile Cumhuriyet başsavcılıkları, ceza mahkemeleri ve hukuk mahkemelerine de koordineli ve profesyonel bir destek mekanizması geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Müdürlükler bünyesinde, Bilgilendirme ve Yönlendirme Bürosu, Kırılgan Grup Destek Bürosu, Ceza Yargılaması Destek Bürosu ve Hukuk Yargılaması Destek Bürosu yer almaktadır.

Bilgilendirme ve Yönlendirme Bürosu; Adli sisteme dahil olmuş veya olmamış tüm suç mağdurlarına adli süreç ile hakları ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirme hizmeti sunulmaktadır. Ayrıca, mağdurlara, müdürlüğün hizmet alanı dışında yer alan kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşları tarafından kendilerine sunulan hizmetlerden faydalanabilmeleri amacıyla ilgili kurum veya kuruluşa yönlendirme hizmeti de sunulmaktadır.

Kırılgan Grup Destek Bürosu; Hizmet sunumunda uzmanın insiyatif aldığı, bireysel değerlendirme, adli destek planı, vaka yönetimi ve takip programı gibi mevcut uygulamada yer almayan yeni hizmet ve kavramları adli sürece katan bürodur. Bireysel değerlendirme, adli sisteme dahil olan çocuklar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçların mağdurları, aile içi şiddet mağdurları, terör suçları mağdurları, insan ticareti suçu mağdurları ile uzmanlar tarafından yapılacak ön değerlendirme sonrasında kadın, yaşlı ve engelli mağdurlar ile etkin bir desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilen mağdurlar hakkında yapılacaktır. Bireysel değerlendirme sonucunda kırılgan gruba girdiği tespit edilen mağdurlara yönelik hizmetlerin sistematik bir şekilde ve zamanında sunulabilmesi için gerekli planlama, uygulama, izleme ve koordinasyon işlemlerinin tek bir adli destek görevlisi tarafından etkin şekilde yürütülebilmesi amacıyla vaka yönetimi uygulanacaktır. Vaka yönetimi suçun etkileri sebebiyle ağır travma yaşayan, ağır bir cinsel saldırıya veya istismara maruz kalan, yaşı veya cinsiyeti nedeniyle suçtan daha fazla etkilenen, aile veya diğer sosyal çevre desteğinden yoksun olan mağdurlar hakkında uygulanacaktır. Bireysel değerlendirme sürecinden sonra kırılgan gruba girdiği tespit edilen mağdurlar hakkında, alınması gereken tedbirler ve sunulması gereken hizmetlere ilişkin önerilerin yer aldığı adli destek planı adli destek görevlileri tarafından hazırlanacaktır.

Ceza Yargılaması Destek Bürosu; Hali hazırda sadece çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemelerine yönelik sağlanan duruşma esnasında mağdurun yanında bulunma ve gerekli hallerde sosyal inceleme raporu hazırlamak gibi uzman desteği Cumhuriyet başsavcılıklarına ve tüm ceza mahkemelerine genişletilmiştir. Bu sayede ceza yargılaması sürecinin tamamında uzmanlardan etkin şekilde yararlanılarak, mağdurların ikincil mağduriyetlerinin önlenmesinin yanı sıra uzmanın bilgi, beceri ve tecrübesinin adli sürece dahil edilmesiyle delil kalitesinin arttırılması sağlanmış olacaktır.

Hukuk Yargılaması Destek Bürosu; Hali hazırda sadece aile mahkemelerine yönelik sağlanan, gerekli hallerde uzman görüşü almak üzere hazırlanan sosyal inceleme raporları ve duruşmalarda gerektiği hallerde uzman eşliğinde beyanda bulunma hizmetleri, ihtiyaç duyulan tüm hukuk mahkemelerini kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Kurulan müdürlükler sayesinde özellikle aile mahkemesi olmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan asliye hukuk mahkemelerinin de uzman desteğinden etkin şekilde faydalanması sağlanacaktır.

Müdürlüklerin kurulması ile;

1-Suç mağdurlarının tamamına yönelik adalete erişim kapsamında etkin bir bilgilendirme ve yönlendirme sistemi kurulacaktır.

2-Halen çocuk ve aile mahkemelerinde bulunan uzmanlar aracılığıyla sağlanan psiko-sosyal destek çalışmaları bütün ağır ceza merkezlerinde tüm adli süreci kapsayacak şekilde verilecektir.

3-Çocuk ve boşanma sürecine has kurgulanan mevcut sistem tüm kırılgan grup mensuplarını kapsayacak şekilde genişleyecektir. Adli süreçte; cinsel suç, aile içi şiddet, terör, göçmen kaçakçılığı veya insan ticareti suçu mağdurları ile çocuk, kadın, yaşlı ve engelli mağdurlar özel olarak desteklenecektir.

4-Hizmet sunumuna ilişkin standartlar geliştirilecek, vaka yönetiminin uygulandığı, adli görüşme odalarının kullanıldığı etkin bir sistem kurulacaktır. Çocuk ve Aile içi şiddet büroları ile tüm ceza mahkemelerinde uzman desteği sağlanacaktır.

5-AÇSHB, ÇİM ve Kolluk mekanizmaları ile birlikte Barolar ve STK lar ile işbirliği ve eşgüdüm içerisinde çalışılacak, koruma zincirinin adli süreçteki halkası güçlendirilecektir.

Ayrıca yeni modele mevzuat altyapısı oluşturulması amacıyla kurulan bu pilot müdürlüklerdeki uygulamalar izlenip analiz edilecek ve gerekli revizyon yapıldıktan sonra bu destek modeli tüm Ülke sathına yaygınlaştırılmış olacaktır.