Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Tamamlanan Projeler
Bakanlığımız, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) işbirliğinde “Mültecilerin Adalete Erişiminin Kolaylaştırılması Projesi” Eylül 2018 ile Aralık 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Proje ile Suriyeliler, geçici korunma altındaki diğer kişiler ve ev sahibi toplulukların üyeleri için adli güçlendirme ve adalete erişimin arttırması; toplum güvenliği ve sosyal uyumun güçlendirilmesi; adalet, güvenlik ve insan hakları kurumlarının kapasitelerinin güçlendirilmesi, cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ile mücadele ederek kadın ve kız çocukları için adalet ve güvenliğin geliştirilmesi amaçlanmıştır.

Bu amaçlar doğrultusunda belirlenmiş olan Proje bileşenleri kapsamında pilot olarak belirlenen İstanbul, İzmir, Adana, Samsun, Gaziantep ve Konya illerinde ziyaretler gerçekleştirilmiş ve ihtiyaç analizi raporu hazırlanmıştır. Bu raporun akabinde ''Projenin Yargı Alanındaki Aktörler İçin Eğitim Modüllerinin Hazırlanması'' bileşeni doğrultusunda toplam 210 hâkim ve Cumhuriyet Savcısına, 70 avukata ve 165 uzmana eğitim verilmiştir.

Bu eğitimlerde mültecilerin hukuki statüsü, temel insan hakları ve toplumsal uyum gibi role-play içeren dersler yer almakla beraber, adli görüşme odalarının kırılgan grup suç mağdurlarının adli süreçlerde ikincil örselenmelerinin önüne geçilebilmesi açısından etkin kullanımı ve oluşturulmakta olan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerinin tanıtımı yapılmıştır.

Yine farkındalığın arttırılması bileşeni kapsamında suç mağdurlarına yönelik olarak adli süreç ve süreçte sahip oldukları haklar ile belli başlı suç türleri hakkında bilgilerin yer aldığı broşürler hazırlanarak Türkçe, Arapça, Farsça ve İngilizce dillerine çevrilerek dağıtımı yapılmıştır. Ayrıca bu bileşen kapsamında ülkemizde bulunan 840 mülteciye adli süreç ve süreçte sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulan hizmetler konusunda bizzat bilgilendirme yapılmıştır.  

 
Yardımcı yargı personelinin yetkinliklerinin geliştirilmesi, yargı hizmetlerinin kalite ve standartlarının artırılması amacıyla Bakanlığımız ile Birleşik Krallık arasında yürütülmekte olan “Yardımcı Yargı Personelinin Etkinliğinin ve Eğitimlerinin Kalitesinin Artırılması Projesi” 18/05/2018 tarihinde başlamıştır.

Söz konusu Proje kapsamında İstanbul, Antalya, İzmir, Samsun ve Ankara illeri pilot uygulama için seçilmiştir.

Projenin 4. Bileşeni, Mağdur Hakları Daire Başkanlığının Stratejik Plandaki hedefleri ile aynı olması sebebiyle Aralık ayında devralınmıştır. Bileşen kapsamında aile, çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde çalışan sosyal çalışmacı, pedagog ve psikologlar tarafından hazırlanan raporların standartlarının belirlenmesi ve sosyal çalışmacı, pedagog ve psikologlar tarafından sunulan hizmetin kalitesinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Bu doğrultuda;
Sistematik darboğazlara dair kanıt temelli veriler toplanması ve 5 pilot adliyede yürütülen saha ziyaretleri ve anketlere göre sistemi geliştirme önerileri ile ayrıntılı bir ihtiyaç değerlendirme çalışması gerçekleştirilecektir.

En iyi uygulamaları görmek için AB ülkelerinden birine düzenlenecek bir çalışma ziyareti düzenlenecektir.

AB ülkelerindeki en iyi uygulamaların tartışılması, Türk sisteminin mevcut darboğazları ve bir yol haritası hazırlanırken nihai raporun hazırlanması için bir çalıştay düzenlenecektir.

Çalışma grubu oluşturulması, (Adalet Bakanlığı temsilcileri, hakimler ve aile içi şiddet ve çocuk savcıları, çocuk mahkemeleri çalışanları, psikologlar, pedagoglar, sosyal çalışmacılar ve akademisyenler), bir taslak teklifle birlikte yasal değişiklik yapılmasını gerektiren alanları belirlemek için toplantılar düzenlenecektir.

Bir sosyal inceleme raporunun kalite standartlarına sahip bir şablon, bir grup uzman tarafından hazırlanacak ve 5 pilot adliyede uygulamaya koyulacaktır.
Aile mahkemelerinde çalışan tüm sosyal hizmetler görevlileri ve adalet uzmanları, çocuk mahkemeleri yeni raporlama şablonu hakkında bilgilendirilecektir.
Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Mağdur Hakları Daire Başkanlığı ve İngiltere Büyükelçiliği işbirliğinde başlanılan proje kapsamında ‘Suça Sürüklenen Çocuklar İçin Mağdur Hizmetlerinin Etkinliğinin Artırılması’ hedeflenmektedir. İngiltere Büyükelçiliği tarafından fonlanan yaklaşık 150.000 TL bütçeye sahip olan proje suça sürüklenen çocukların adli süreçte yaşadıkları sorunları çocukların gözünden ortaya koymayı amaçlanmaktadır. Projenin zaman periyodu Eylül 2019- Şubat 2020 tarihleri arasındadır.

Mağdur çocuklar kapsamında yer alan suça sürüklenen çocukların, adli süreçte yaşadıkları sorunların tespiti ve adalet hizmetlerinden etkin şekilde yararlanabilmelerinin önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik faaliyetler yapılarak adalet hizmetlerini etkili ve aktif kullanımlarına yönelik desteklenmesi hedeflenmektedir. Projeden elde edilecek çıktılar ile, Adli Görüşme Odalarının suça sürüklenen çocuklara yönelik kullanımını arttırmak ve yedi pilot ilde kurulan Adli Destek Müdürlüklerinde suça sürüklenen çocuklara verilecek olan hizmeti şekillendirmek amaçlanmaktadır. Projeyle birlikte suça sürüklenen çocuklara adli süreçte verilecek hizmeti daha iyi tanımlayarak, bu birimlerde sunulması sağlanacaktır.

Bu proje, suça sürüklenen çocukların adli süreçte yaşadıkları sorunların tespit edilmesine, adalete erişimlerinin önündeki engellerin tespiti ile ortadan kaldırılmasına yönelik faaliyetler yapılmasını sağlayarak Yargı Reformu Stratejisi ile Stratejik Plan’da yer alan hedeflerin gerçekleştirilmesi yönelik önemli bir adım teşkil edecektir.

Proje kapsamında; suça sürüklenen çocukların adli süreçte yaşadıkları soruların tespiti ve verilen hizmete katkı sağlaması amacıyla ihtiyaç analizi yapılması ve somut sorunların ve ihtiyaçların tespit edilmesiyle, verilen hizmetlerin geliştirilmesine yönelik plan oluşturulması amaçlanmaktadır. Proje 26 Eylül 2019 tarihinde, Suça Sürüklenen Çocuklar İçin Mağdur Hizmetlerinin Etkinliğinin Artırılması Çalıştayı gerçekleştirilmiştir.

 


Adalet, İçişleri ve Temel Haklar başlığında, Yargı ve Temel Haklar Alt Sektöründe IPA II Kapsamında Eşleştirme yöntemiyle gerçekleştirilmek üzere Mağdur Hakları Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan "Ceza Adalet Sisteminde Mağdur Haklarının Güçlendirilmesi (CEMRE) Projesi"nin amacı, adli süreçte mağdurlara ve özellikle kırılgan gruplara yönelik onarıcı adalet ve sosyal hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde etkin, sürdürülebilir ve ulaşılabilir mağdur destek sistemi kurulmasına katkı sağlamaktır.


İspanya Krallığı ve Ülkemiz işbirliği ile yürütülmekte olan ve 20/04/2017 tarihinde başlayıp bütçesi ise 2.200.000 euro olan Projenin kapanış töreni 18 Haziran 2019 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Projenin yararlanıcı kurumu Adalet Bakanlığıdır. Proje kapsamında pilot adliye olarak belirlenen İstanbul Anadolu, İzmir, Samsun, Adana, Malatya, Eskişehir ve Rize Adliyeleri projenin eş yararlanıcılarıdır.

Proje kapsamında 2019-2023 tarihlerini kapsayacak şekilde Mağdur Hakları Daire Başkanlığının beş yıllık dönemde gerçekleştirmeyi hedeflediği faaliyetlerini düzenleyen stratejik planı hazırlanmıştır.

Mağdurların sahip olduğu hakları ve adli süreçte ihtiyaç hissedecekleri bilgileri bulabilecekleri Mağdur Hakları Kılavuzu hazırlanmıştır. Bu kılavuz çocuk mağdurlar için ayrı, yetişkin mağdurlar için ayrı ele alınmış ve basımı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca mağdura temas eden kurum çalışanlarına yönelik Başkanlığımızca hazırlanan Mağdura Yaklaşım Kılavuzu Proje kapsamında güncellenmiştir.

Pilot olarak belirlenen İstanbul Anadolu, İzmir, Samsun, Adana, Malatya, Eskişehir ve Rize adliyelerinde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri 01 Nisan 2019 tarihi itibarı ile hizmet sunumuna başlanmıştır. Kurulan bu birimlerde sosyal çalışmacı, psikolog, pedagog ve diğer görevliler aracılığıyla başta kadınlar, çocuklar, engelliler, yaşlılar gibi kırılgan gruba dahil kişiler olmak üzere suç mağdurlarına yönelik olarak etkin bilgilendirme, yönlendirme ve psiko-sosyal destek hizmetleri sunulması amaçlanmaktadır.

Mağdurlara yönelik olarak, sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulan hizmetlere dair bilgilerin yer aldığı "www.magdur.gov.tr" internet sitesi hazırlanmıştır. Bu site, etkin bilgi sunulmasının yanı sıra, kolay erişilebilir, sade ve anlaşılır bir şekilde tasarlanmıştır.

Devam eden mevzuat çalışmaları Proje faaliyetleri kapsamında geliştirilmiş ve nihai aşamaya getirilmiştir.

Farklı kurum temsilcilerinin katılımı ve katkılarıyla hazırlanan eğitim materyalleri ile mağdur hakları alanında hizmet veren farklı kurumlardan toplam 150 temsilciye devam eden süreçte mağdurlara hizmet sunumu ile ilgili kendi kurumlarında düzenlenecek eğitimlerde görev alabilmeleri amacıyla eğitici eğitimi düzenlenmiştir. Yine aynı kapsamda kurulan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerinin işleyişi ve çalışma prensipleri ile ilgili olarak hakim, Cumhuriyet savcısı, sosyal çalışma görevlisi ve katiplerden oluşan toplam 150 kişilik bir gruba eğitim düzenlenmiştir.

Aile içi şiddet, cinsel suçlar, göçmen kaçakçılığı, malvarlığına karşı suçlar ve trafik kazaları olmak üzere söz konusu bu suçların mağdurlarına yönelik olarak bilgilendirici ve yönlendirici broşürler projenin çıktısı olarak hazırlanmıştır.

Proje çıktısı olarak gerçekleştirilen bu faaliyetler Başkanlığımız tarafından takip edilmekte ve geliştirilmektedir.